کزدپرس: امروزه کلمه " عصر ارتباطات" خیلی شایع شده و بیشتر سخنران ها، نویسنده ها در کتاب ها و مقالات خود ناخواسته از آن سخن می رانند. عصری که منظور از آن همین زمان حاضر خودمان می باشد. از ویژگی های عصر ارتباطات این است که آدمها به راحتی و از راههای مختلف و با کم ترین هزینه و زمان با هم ارتباط برقرار می کنند و به تبادل اطلاعات می پردازند. این اطلاع رسانی سریع و آسان از ویژگی های جهانی شدن است که با پیشرفت تکنولوژی، رشد فناوری ارتباطات، اختراع وسایل و شیوه های جدید اطلاع رسانی شامل رادیو، تلویزیون، تلفن و فکس ، روزنامه و مطبوعات گرفته تا اینترنت و شبکه های ماهواره ای و...افراد از راههای مختلف برای برقراری ارتباط با دیگران و یا اطلاع و اگاهی از اخبار و اتفاقات جهان برخوردار شده و حق انتخاب بیشتری پیدا کرده اند.

اما در این میان تلویزیون یا همان (جعبه جادویی) هرچند که اولین و اخرین وسیله و تکنولوژی در این زمینه نبوده است، اما به دلیل جذابیتی که دارد همچنان از بیشترین شانس برای جذب مخاطبان برخوردار بوده و نقش بسیار زیادی در دنیای ارتباطات و اطلاع رسانی بر عهده دارد.

پژوهش ها نشان دهنده آن است که تلویزیون به دلیل ویژگی های منحصر به فرد خود همچنان تأثیرگذارترین و پرطرفدارترین وسیله برای اطلاع رسانی، آموزش، سرگرمی و... می باشد. به همین دلیل بیشتر کشورهای دنیا برای تبلیغ ایدئولوژی و اهداف و برنامه های خود سعی می کنند در تمام نقاط جهان و متناسب با زبان محلی هر کشور و یا منطقه ای شبکه های تلویزیونی دایر کنند و با این روش بر نقاط مختلف جهان تأثیرگذاری داشته باشند.

با توجه به درک کامل این موضوع از سوی مسئولین سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران و خطر تهدیداتی چون تهاجمات فرهنگی، جنگ روانی و... از طریق رسانه های خارجی و شبکه های ماهواره ای، چند سالی است که شبکه های استانی با هدف مقابله با این تهدیدات راه اندازی شده تا این شبکه های استانی به دلیل برخورداری از طیف محدودتری از مخاطبان در مقایسه با شبکه های ملی، با جدیت به نیازهای فرهنگی ، زبانی و آداب و رسوم و مذهب و... توجه نموده و اخبار و اتفاقات محلی را بهتر و بیشتر پوشش دهد. زیرا رسانه ملی به دلیل حجم بالای کاری فاقد چنین ویژگی هستند و اصولاً چنین انتظاری هم از آن غیر منطقی به نظر می رسد.

از طرفی، از طریق این شبکه های استانی و با زبان و گویش هر منطقه بیشتر می توان برنامه ها و اهداف مهم نظام را به دل جامعه های مختلف زبانی و فرهنگی در سراسر کشور انتقال داد. که این امرمسئولیت پذیری بیشتر ملی و احساس تعلق بیشتر ملی نیز به همراه خوهد داشت. اما سوال اصلی اینجاست که شبکه استانی کرمانشاه(زاگرس) تا چه حد در این رسالت خود موفق بوده است؟

شبکه استانی کرمانشاه با سابقه فعالیت بیش از یک دهه از اولین شبکه های استانی غرب کشور و مناطق کردنشین، در استانی با بافت جمعیتی کردنشین شامل لهجه های مختلف کردی و مذاهب متعدد شیعه، سنی، اهل حق و... تا چه حد توانسته مخاطبان غرب کشور و یا حداقل استان کرمانشاه را به سوی خود جذب نموده و توانسته جلوی تهاجمات فرهنگی دشمنان را گرفته و با رسانه ها و شبکه های تلویزیونی و ماهواره ای بیرون از کشور رقابت کند؟

متأسفانه جواب این سوأل به دلیل عدم انطباق کامل و برقراری تناسب بین پیگیری اهداف ملی و رعایت ویژگی های محلی (زبان و گویش، فرهنگ و آداب و رسوم، مذهب و...) در اجرا و پخش برنامه های خود ، موفق عمل نکرده است. زیرا استان کرمانشاه یا همان( کرماشان) به عنوان استانی کردنشین لازم است که زبان اصلی شبکه استانی اش کردی باشد و یا حداقل درصد بیشتری از فعالیت خود را به زبان کردی اختصاص دهد که متأسفانه چنین نیست و ما شاهد آن هستیم که زبان اصلی شبکه زاگرس کرمانشاه فارسی است و خیلی به ندرت از زبان کردی استفاده می شود. بخصوص اینکه جای خالی خبر کردی در این شبکه به شدت احساس می شود .

همچنین بسیاری از مجری های برنامه ها و اجراکنندگان برنامه با زبان و فرهنگ و اداب و رسوم کردی بیگانه هستند تا جایی که گوینده زن اخبار استان کلمه (هوره) را حوره تلفظ می کند! و با آن کاملاً بیگانه می باشد که نتیجه این وضعیت چیزی جز دفع و دلسردی مردم از خود و از دست دادن مخاطبین استانی نمی باشد.

نباید فراموش شود تفاوت اساسی و مزیت شبکه های استانی با شبکه ملی(رسانه ملی) برای مخاطبان در توجه به زبان و فرهنگ محلی است زیرا در غیر این صورت برنامه های شبکه های ملی از غنای بیشتر و پختگی بیشتری برخوردارند. این شرایط با توجه به موقعیت استان کرمانشاه به عنوان استانی مرزی که در همسایگی اقلیم کردستان قرار دارد و به دلیل فعالیت های شدید و گسترده فرهنگی شبکه های تلویزیونی و ماهواره ای این منطقه و دیگر شبکه های کردی که تعداد آنها بیشتر از 15 شبکه می باشد و به دلیل اشترکات زبانی و فرهنگی با این منطقه و پخش برنامه های متعدد متناسب با آداب و رسوم زبان و لهجه توانسته اند به رقیبان سرسختی برای شبکه زاگرس و شبکه های محلی استانهای کُردنشین تبدیل شوند.

چرا باید مردم کرمانشاه با شبکه زاگرس احساس غریبی کنند؟ (هرچند که در ایام تعطیلات نوروزی هر سال فعالیت شبکه استانی تاحدودی قابل ستایش است).

به هر حال این وضعیت به دلیل اینکه فضای فکری و سیاسی حاکم بر این شبکه های برون مرزی اگر مخالف با اهداف و برنامه های نظام نباشد منطبق با آن نیست و در خدمت اهداف ملی نمی باشد و ممکن است به امنیت ملی ضربه برساند. پس لازم است که شبکه استانی کرمانشاه با یک بازبینی گسترده در برنامه های خود توجه جدی به مخاطبان استانی داشته باد و با پخش برنامه های کردی، دوبله کارتون به زبان کردی، و بخصوص پخش اخبار به زبان کردی، برنامه های مستند و پخش زنده از نقاط مختلف استان و تولیدات بومی به زبان و فرهنگ کردی و بومی استان بهای بیشتری بدهد تا زمینه های جذب مخاطبین را فراهم اورده و با رقابت جدی با شبکه های ماهواره ای و برون مرزی مخاطبین را به سوی شبکه های داخلی منطبق با اهداف و برنامه های نظام جمهوری اسلامی ایران سوق دهد تا جایی که بتواند با کارکرد محلی در خدمت اهداف ملی باشد.

*کارشناس ارشد جغرافیای سیاسی دانشگاه تهران